Edytor dachu

Edytor dachu to kluczowe narzędzie do tworzenia i edycji projektów dachów.

Edytor składa się z trzech głównych sekcji:

• Pasek narzędzi
• Okno główne edytora
• Panel szczegółów

Pasek narzędzi

Pasek narzędzi umożliwia wybór podstawowych funkcji do rysowania i edycji obrysów dachu. Wybrane narzędzie jest podświetlone aż do wstawienia elementu lub anulowania klawiszem Esc. Znajdziesz tu następujące narzędzia:

Dodaj dach

Pozwala dodać nowy kształt dachu jako osobny element. Zalecane jest dodawanie dachów obok siebie, a nie nakładanie ich na siebie.

Kolejne wierzchołki wskazujesz klikaniem, a przeciągnięcie myszą od razu wyznacza dach prostokątny – z wciśniętym Ctrl kwadrat.

Kąt rysowanej krawędzi pokazuje łuk przy jej początku – od poziomu w prawo aż do samej krawędzi. Ten sam łuk widać, gdy obracasz gotowy odpływ liniowy, ciągnąc jeden z jego końców, a zaznaczony wierzchołek pokazuje łukiem kąt wewnętrzny między swoimi ramionami. Zamiast klikać kolejny wierzchołek, możesz wpisać jej długość z klawiatury i zatwierdzić Enter; wpisywaną wartość widać od razu przy krawędzi. Wciśnięty Ctrl ustawia krawędź co 15°.

Rysowane punkty przyciągają się do wierzchołków, środków i krawędzi istniejących elementów – kwadrat przy kursorze oznacza wierzchołek, trójkąt środek krawędzi, ✕ prostą krawędzi, romb punkt z podkładu, a plus przecięcie dwóch linii pomocniczych (wtedy obie są widoczne na ekranie). To samo działa przy przeciąganiu wierzchołków, odpływów i całych kształtów. Przesuwana ściana jedzie prostopadle do siebie, więc przyciąga się wtedy, gdy któryś z jej końców trafia na oś albo na prostą innej krawędzi – również ukośnej. Przesuwany kształt przykłada się do takiej prostej całym bokiem: ustawia odstęp od niej, a przesunięcie wzdłuż niej zostaje wolne dla osi. Przeciągany wierzchołek trafia też na prostą przez oba sąsiednie wierzchołki, więc punkt podziału ściany zawsze da się odstawić z powrotem w jedną linię. Tak samo przesuwany kawałek podzielonej ściany przyciąga się do prostej pozostałych ścian dachu, a gdy wróci w linię z sąsiednim kawałkiem, łączy się z nim z powrotem. Esc w trakcie przeciągania lub obracania przerywa gest i odstawia element tam, skąd go wzięto. Przytrzymaj Alt, aby postawić punkt dokładnie pod kursorem, bez przyciągania; poszczególne rodzaje można też wyłączyć na stałe w menu przyciągania.

Każdy wierzchołek i każdy środek krawędzi rzuca oś poziomą i pionową, więc punkt można ustawić w linii z dowolnym narożnikiem rysunku, również obróconego odpływu, albo w połowie ściany, ale odsunięty od niej – tam, gdzie ta oś przecina inną. Gdy przyciąga oś ze środka krawędzi, trójkąt pojawia się przy tym środku, a nie przy kursorze. Osie ze środków wymagają włączonych naraz Środki krawędzi i Osie. Przesuwany kształt sprawdza wszystkie swoje punkty naraz: w pionie może się wyrównać jednym narożnikiem, a w poziomie innym.

Skrót klawiszowy: R

Dodaj otwór w dachu

Dodaje obszar wykluczony z obliczeń spadków, np. dziedziniec lub atrium. Otwór można umieścić tylko na istniejącym dachu.

Skrót klawiszowy: H

Dodaj komin

Tworzy obszar reprezentujący komin, wykluczony z obliczeń spadków. Komin można dodać tylko na dachu.

Skrót klawiszowy: C

Dodaj odpływ punktowy

Dodaje punkt odpływu, do którego kierowane są spadki. Musi być umieszczony na dachu.

Punkt przyciąga się do wierzchołków i krawędzi istniejących elementów. Postawiony odpływ można obrócić, żeby spadki rozchodziły się pod innym kątem.

Skrót klawiszowy: S

Dodaj odpływ liniowy

Dodaje liniowy odpływ (rynna) o zerowej szerokości. Odpływ można dodać tylko na dachu.

Odcinek wyznaczasz dwoma kliknięciami – pierwsze stawia początek, drugie koniec. Zamiast klikać koniec, możesz wpisać długość z klawiatury i zatwierdzić Enter, a wciśnięty Ctrl prowadzi odcinek co 15°.

Gotowy odcinek obrócisz, chwytając jeden koniec; drugi zostaje na miejscu, a łuk przy nim pokazuje kąt. Odcinek trzyma się przy tym kierunków ścian dachu, w którym leży – ∥ obok kąta oznacza równolegle do ściany, ⟂ prostopadle. Ctrl obraca go co 15°, a Alt zdejmuje przyciąganie.

Skrót klawiszowy: L

Dodaj odpływ prostokątny

Dodaje odpływ prostokątny (koryto) o określonej szerokości, zlewnia ze wszystkich stron. Możliwy tylko na dachu.

Wymiary wyznaczysz przeciągając myszą – z wciśniętym Ctrl kwadrat. Samo kliknięcie wstawia odpływ w domyślnym rozmiarze 50 × 40 cm, wyśrodkowany na kursorze. Rysowany jest równolegle do osi, ale po wstawieniu można go obrócić.

Skrót klawiszowy: P

Dodaj oś spływu

Narzędzie dostępne tylko wtedy, gdy włączone są rozpływy. Działa podobnie do odpływu liniowego: tworzy zlewnię z każdej ze stron, ale nie jest fizycznym odpływem, a jedynie narzędziem pozwalającym na skierowanie spływu wody w edytorze i optymalizację dachów przy użyciu rozpływów. Wyznacza się ją tak samo jak odpływ liniowy.

Skrót klawiszowy: V

Przybliż / oddal widok

Pozwala przybliżać i oddalać widok elementów w edytorze względem środka. Można też użyć scrolla myszy.

Wycentruj widok

Automatycznie skaluje i przesuwa widok, by wszystkie elementy były widoczne.

Skrót klawiszowy: Q

Siatka

Pokazuje delikatną siatkę pod rysunkiem. Oczko dopasowuje się do powiększenia: przy domyślnym widoku 10 cm z grubszą linią co metr, przy największym zbliżeniu 1 cm z linią co 10 cm, a przy mocnym oddaleniu 10 m z linią co 100 m. Siatka jest rysowana pod podkładem, więc na nieprzezroczystym podkładzie rastrowym jej nie widać – pomaga wtedy suwak przezroczystości w menadżerze tła.

Przyciąganie

Magnes na pasku włącza i wyłącza przyciąganie w całości, a strzałka obok niego otwiera listę rodzajów: wierzchołki, środki krawędzi, osie, krawędzie i siatka, a pod nimi obrót. Każdy można wyłączyć osobno, a przełącznik na górze listy robi to samo co magnes. Przy każdej pozycji widać znacznik, który pojawia się przy kursorze, gdy dany rodzaj zadziała, a po najechaniu – zdanie opisu.

Osie obejmują poziome i pionowe linie ze wszystkich wierzchołków i środków krawędzi rysunku oraz prostą, wzdłuż której biegnie każda krawędź. Dlatego przy włączonych osiach Krawędzie działają zawsze i ich własny przełącznik jest nieaktywny.

Dwóch rodzajów nie ma na liście. Przecięcia linii pomocniczych działają zawsze – nie mają czego przecinać, dopóki nie włączysz rodzaju, który te linie rysuje. Przyciąganie do punktów podkładu ustawia się warstwa po warstwie w menadżerze tła, gdzie widać, która warstwa co wnosi; ikona w nagłówku sekcji Warstwy wyłącza je dla wszystkich naraz. Liczy się tylko to, co widać – ukryta warstwa nie przyciąga.

Obrót dotyczy uchwytu obrotu odpływu i odpływu liniowego obracanego za koniec – kąt łapie wtedy wielokrotności 90° i kierunki ścian. Wyłączony magnes zdejmuje także to przyciąganie, a krok 15° z Ctrl działa zawsze.

Przyciąganie do siatki jest domyślnie wyłączone i wymaga włączonej siatki – sprowadza się do zaokrąglenia punktu do jej oczka. Gdy punkt trzyma się już osi poziomej albo pionowej, siatka zaokrągla tylko drugą współrzędną, więc ściana rysowana wzdłuż osi wychodzi na okrągłą długość. Przy przeciąganiu całego kształtu na oczko trafia narożnik najbliższy miejsca chwytu, a reszta jedzie razem z nim. Przesuwana ściana pozioma lub pionowa staje na linii siatki, a skośna jedzie, aż bliższy z jej końców trafi na linię. Wpisana z klawiatury długość i krok 15° z Ctrl mają pierwszeństwo przed każdym przyciąganiem.

Cofnij / przywróć

Przywraca poprzedni krok lub cofa ostatnią zmianę.

Skróty: Ctrl+Z (cofnij), Ctrl+Y (przywróć)

Pomoc

Otwiera dokumentację edytora.

Panel szczegółów

Panel boczny po prawej stronie edytora. Jego zawartość zmienia się w zależności od wybranego elementu. Panel można zamknąć i ponownie otworzyć, klikając ikonę

po prawej stronie paska narzędzi lub ikonę Menadżera tła.

Nawigacja

Nawigacja to drzewiasta reprezentacja wszystkich elementów w projekcie. Zawiera wszystkie dachy, kominy, otwory, odpływy, osie spadku i rozpływy. Kliknięcie na dany element otwiera jego szczegóły oraz wyśrodkowuje i zaznacza go w edytorze.

Dodatkowo, jeśli z danym elementem powiązane są jakieś problemy, obok niego wyświetli się pomarańczowa ikona z wykrzyknikiem, a po najechaniu na nią pokażą się szczegóły problemu.

Właściwości dachu

Po zaznaczeniu dachu zobaczysz listę przypisanych do niego elementów (odpływy, otwory, kominy). Kliknięcie na element zaznacza go w edytorze i wyświetla jego właściwości.

Dostępne funkcje:

Klonowanie

Przycisk Klonuj tworzy kopię dachu i jego elementów w tym samym miejscu (należy ją przenieść). To samo zrobisz, klikając element z wciśniętym Shift.

Usuń

Przycisk usuwa dach wraz ze wszystkimi przypisanymi elementami.

Właściwości otworu w dachu i komina

Wyświetla identyfikator, umożliwia klonowanie i usuwanie elementu.

Właściwości krawędzi

Po zaznaczeniu krawędzi dostępne są:

• Długość krawędzi
• Długości sąsiednich krawędzi (oznaczone greckimi literami, zgodnie z oznaczeniami w edytorze)
• Odległość od najbliższej krawędzi innego obiektu (po zmianie przesuwany jest cały obiekt)

Podziel krawędź

Przycisk Podziel wstawia punkt podziału na środku krawędzi, umożliwiając tworzenie bardziej złożonych kształtów.

Dodaj odpływ liniowy na krawędzi

Dodaje odpływ liniowy wzdłuż wybranej krawędzi (szybsza alternatywa dla ręcznego ustawiania).

Usuń krawędź

Usuwa wybraną krawędź, łącząc jej końcowe wierzchołki.

Właściwości wierzchołka

Po zaznaczeniu wierzchołka można edytować jego pozycję w układzie współrzędnych.

Dodaj odpływ punktowy

Dodaje odpływ punktowy w miejscu wybranego wierzchołka (szybsza metoda niż ręczne ustawianie).

Właściwości odpływu punktowego

Możliwość edycji współrzędnych i odległości od najbliższych krawędzi (oznaczenia greckimi literami). Odpływ postawiony na krawędzi dachu mierzy wzdłuż niej – do obu najbliższych narożników – niezależnie od tego, pod jakim kątem ta krawędź biegnie. Można sklonować lub usunąć odpływ.

Pole „Obrót” ustawia kąt, pod jakim rozchodzą się spadki wokół odpływu – to samo, co uchwyt obrotu w oknie edytora.

Właściwości odpływu liniowego

Możliwość ustawienia długości odpływu (oba wierzchołki przesuwają się równomiernie) oraz edycji odległości od najbliższych krawędzi.

Właściwości odpływu prostokątnego/korytowego

Pole „Obrót” ustawia kąt odpływu – ten sam, który wyznacza uchwyt obrotu w oknie edytora. Odpływ można też sklonować lub usunąć.

Właściwości krawędzi odpływu prostokątnego/korytowego

Podobnie jak w przypadku krawędzi dachu: edycja długości sąsiednich krawędzi i odległości od innych obiektów.

Właściwości rozpływu

Rozpływ jest przypięty do innego elementu na dachu, dlatego nie można go bezpośrednio przesuwać. Posiada jednak parametry dostępne do edycji – w szczególności można ustawić kąt spadku tego elementu lub wpłynąć na rozmiar samego rozpływu.

Menadżer tła

Menadżer tła umożliwia załadowanie podkładu w aplikacji. Może to być obrazek rastrowy (PNG, JPEG, WEBP, GIF, BMP, SVG) lub projekt wektorowy (DWG, DXF, PDF wektorowy). Ułatwia to znacząco przerysowanie obrysu dachu.

Wgrane pliki zostają przy projekcie, a razem z nimi ich ustawienia: skala, położenie, przezroczystość oraz widoczność i przyciąganie warstw. Na płótnie widoczny jest jeden podkład naraz – wczytanie kolejnego pliku odłącza poprzedni.

Panel dzieli się na trzy sekcje:

• Pliki – przyciski importu Wektor i Obraz, a pod nimi lista plików wgranych do projektu.
• Podkład – ustawienia wczytanego pliku: przezroczystość, Przeskaluj i Negatyw. Sekcja pojawia się dopiero, gdy podkład jest na płótnie.
• Warstwy – widoczność, przyciąganie i wykrywanie kształtów. Sekcja dotyczy plików wektorowych.

W nowym projekcie widać same przyciski importu – lista rośnie dopiero po wgraniu pierwszego pliku.

Wczytywanie tła

Aby skorzystać z wczytywania tła:

1. Kliknij przycisk Menadżer tła po prawej stronie paska narzędzi.
2. Kliknij Obraz i wskaż plik w obsługiwanym formacie. Podkład pojawi się na płótnie od razu po wgraniu.
3. Zlokalizuj na obrazie element o znanej długości.
4. Kliknij Przeskaluj, a następnie wskaż początek i koniec tego elementu.
5. Wprowadź rzeczywistą długość w wyświetlonym polu.
6. Obraz zostanie automatycznie przeskalowany.
7. Suwakiem w sekcji Podkład ustawisz przezroczystość, a kafelek Negatyw odwraca kolory – przydaje się przy ciemnych skanach i rysunkach w negatywie.

Wczytywanie projektu

Aby skorzystać z wczytywania projektu:

1. Kliknij przycisk Menadżer tła po prawej stronie paska narzędzi.

2. Kliknij Wektor i wskaż rysunek w obsługiwanym formacie.

3. Rozpocznie się proces wczytywania, który może potrwać nawet do kilku minut – w zależności od wielkości i stopnia skomplikowania projektu.

4. Po zakończeniu pojawi się okno dialogowe z wyborem warstw oraz jednostki, w jakiej projekt został zapisany.

   

   Uwaga: pliki PDF

   Projekty PDF najczęściej nie zawierają poprawnych informacji o warstwach – warstwy tworzone są wyłącznie na podstawie kolorów elementów w dokumencie. Ponadto pliki PDF zwykle nie przechowują informacji o jednostkach, dlatego poprawne przeskalowanie jest szczególnie istotne.

5. Kliknij Przeskaluj, a następnie wskaż początek i koniec wybranego elementu.

6. Wprowadź rzeczywistą długość w wyświetlonym polu.

7. Projekt zostanie automatycznie przeskalowany – może to zająć do kilku minut w przypadku dużej liczby linii.

8. Możesz teraz włączyć widoczność konkretnych warstw, ustawić przyciąganie do nich oraz spróbować automatycznie wykryć obrys dachu (opcja dostępna dla dobrze skonstruowanych plików wektorowych). Ikony w nagłówku sekcji Warstwy przełączają widoczność i przyciąganie dla wszystkich warstw naraz. Ukryta warstwa nie przyciąga, a przy wyłączonym magnesie nie przyciąga żadna – magnesy przy warstwach są wtedy wyszarzone.

   

   Jeżeli w pliku PDF uda się rozpoznać napisy, trafiają one na osobną warstwę Tekst. Jest widoczna, ale bez przyciągania – opisy i wymiary nie ściągają do siebie kursora. Przyciąganie włączysz ikoną przy warstwie, a całą warstwę możesz ukryć.

Przełączanie i usuwanie plików

• Kliknięcie pliku na liście wczytuje go jako podkład. Wczytany plik ma pogrubioną nazwę i jest podświetlony.
• Ponowne kliknięcie odłącza podkład – plik zostaje w projekcie, znika tylko z płótna.
• Pod nazwą pliku widać jego rozmiar, a przy projektach wektorowych także liczbę elementów i warstw.
• Plik z dopiskiem brak geometrii jest nieaktywny – import się nie dokończył i trzeba go powtórzyć.
• Ikona kosza usuwa plik z projektu razem z jego ustawieniami. Usunięcie nie wymaga potwierdzenia.
• Po ponownym otwarciu projektu płótno jest puste. Kliknij plik na liście, aby wrócił w swoim ostatnim położeniu, skali i z tymi samymi ustawieniami warstw.

Panel „Problemy”

Jeśli element projektu został umieszczony nieprawidłowo (np. odpływ poza obrysem dachu), w panelu szczegółów pojawi się sekcja „Problemy”.

Znajdziesz tu wszystkie wykryte błędy z opisem i linkiem do elementu wymagającego poprawy. Kliknięcie na problem zaznacza go w edytorze i wyświetla szczegóły w panelu bocznym.

Okno główne edytora

Okno główne edytora prezentuje wszystkie elementy dachu dodane przez użytkownika.

Podstawowe operacje

• Zaznaczanie elementów, krawędzi i wierzchołków
• Przesuwanie elementów przez przeciąganie
• Przesuwanie wierzchołków przez przeciąganie
• Przesuwanie krawędzi przez przeciąganie (sąsiadujące krawędzie nie zmieniają osi; jeśli są pod kątem innym niż 90°, przesuwana krawędź zmienia długość). Gdy sąsiednia krawędź biegnie w tej samej linii albo odchyla się od niej o mniej niż 10°, jak druga część podzielonej krawędzi, przesuwany kawałek wychodzi z linii z krótkim prostopadłym uskokiem, a po powrocie w linię łączy się z nią z powrotem.
• Podział krawędzi na dwie poprzez podwójne kliknięcie w wybranym miejscu krawędzi
• Obracanie odpływu punktowego i prostokątnego uchwytem obrotu

Obracanie odpływów

Zaznaczony odpływ punktowy i prostokątny dostaje zielony uchwyt obok siebie. Przeciągnięcie uchwytu obraca odpływ, a wraz z nim spadki, które z niego wychodzą – przy kursorze widać aktualny kąt.

Kąt przyciąga się co 90° oraz do kątów krawędzi wokół odpływu, dzięki czemu bok odpływu można ustawić równolegle do skośnej krawędzi dachu (znak ∥ przy kursorze). Wciśnięty Ctrl ustawia obrót co 15°, a Alt wyłącza przyciąganie. Na stałe wyłączysz je magnesem albo przełącznikiem Obrót w menu przyciągania. Dokładną wartość można wpisać w panelu szczegółów.

Edycja długości

• Po zaznaczeniu wierzchołka można edytować długości przyległych krawędzi (wartości stają się podkreślone i niebieskie, po kliknięciu pojawia się pole edycji).
• Po zaznaczeniu krawędzi można edytować długości krawędzi do niej przyległych. Zaznaczona krawędź przesuwa się wtedy równolegle, aż sąsiednia ma wpisaną długość, a gdy obie leżą w jednej linii, jak części podzielonej krawędzi, przesuwa się tylko punkt podziału między nimi. Wpisane wartości nie są przyciągane.

Tryb pełnoekranowy

W lewym dolnym rogu znajduje się przycisk przełączający do trybu pełnoekranowego, co zwiększa obszar roboczy. W tym samym miejscu można wrócić do widoku standardowego.